Obszar, na kt\u00f3rym le\u017cy dzisiejsza \u0160tiavni\u010dka by\u0142 osiedlony ju\u017c w czasach prehistorycznych. \u015awiadcz\u0105 o tym znaleziska archeologiczne z szerokiej okolicy \u2014 Ludrovskej Pancovej i Szczawnickiego Lucznego Grzybu (\u0161tiavnick\u00e9ho L\u00fa\u010dneho hr\u00edbu). Ju\u017c w IX wieku istnia\u0142o tutaj na L\u00fa\u010dnom hr\u00edbe s\u0142owia\u0144skie osiedle, udokumentowane przez znaleziska ceramiczne z tej epoki.<\/p>\n\n\n\n
W \u015bredniowieczu w czasie Austro-W\u0119gier by\u0142 obszar dzisiejszej \u0160tiavni\u010dky cz\u0119\u015bci\u0105 kr\u00f3lewskiego maj\u0105tku Szczawnicy (\u0160tiavnice), na kt\u00f3rym musia\u0142a istnie\u0107 starsza wioska o tej samej nazwie. O jej istnieniu \u015bwiadczy tak\u017ce architektura pobliskiego kolonizacyjnego Ko\u015bcio\u0142a Wszystkich \u015awi\u0119tych w Ludrowej na Kute (Ludrovej na K\u00fate), kt\u00f3rego najstarsze cz\u0119\u015bci pochodz\u0105 minimalnie z ko\u0144ca XIII wieku. Ko\u015bci\u00f3\u0142 s\u0142u\u017cy\u0142 dla wszystkich, dzisiaj\u2013 z wyj\u0105tkiem Liptowskiej Szczawnicy (Liptovskej \u0160tiavnice) \u2013 ju\u017c nieistniej\u0105cym osiedlam.<\/p>\n\n\n\n
W 1300 roku Andrzej III. podarowa\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 kr\u00f3lewskiego maj\u0105tku Szczawnica (\u0160tiavnica), kt\u00f3ry by\u0142 wtedy uprawian\u0105 oraz wykorzystywan\u0105 krain\u0105 do cel\u00f3w gospodarczych, Paw\u0142owi Madaczowi (Pavol Mada\u010d) – synowi \u2013 za\u0142o\u017cycielowi osiedla Czerin (\u010cer\u00edn).<\/p>\n\n\n\n
W 1380 roku kr\u00f3l Ludwik I. Wielki ponownie potwierdzi\u0142 starsz\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 pierwotnego maj\u0105tku kr\u00f3lewskiego w \u0160tiavnici, Stefanowi, synowi Jana ze \u0160tiavnicy. Mo\u017cna wi\u0119c zak\u0142ada\u0107, \u017ce maj\u0105tek ten nale\u017ca\u0142 do przodk\u00f3w Stefana \u2013 Janowi i Piotrowi ju\u017c w I po\u0142owie XIV wieku. Jan ze Szczawnicy, kt\u00f3rego dziadkiem by\u0142 Rudolf (Rudlinus), w\u0142a\u015bciciel bliskiej Ludrovej, jest uwa\u017cany za bezpo\u015bredniego poprzednika rodzin ziemia\u0144skich Tholtowc\u00f3w i Szczawniczkowc\u00f3w. Ci \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio z histori\u0105 Szczawnicy a tak\u017ce o nieco m\u0142odsz\u0105 Szczawniczk\u0105, kt\u00f3ra jako czysto ziemia\u0144ska wioska powsta\u0142a gdzie\u015b pod koniec XIV lub pocz\u0105tkiem XV wieku.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsza wzmianka o Szczawniczce pochodzi z 1477 roku, wtedy ju\u017c istnia\u0142a jako ma\u0142e osiedle zamieszkiwane wy\u0142\u0105cznie przez szlacht\u0119. W latach 30.-50. XVI wieku maj\u0105tek w Szczawnicy i w Szczawniczce stopniowo zdobywa\u0142 turcza\u0144ski szlachcic Juraj Rakowski, p\u00f3\u017aniej pod\u017cupan Liptowskiej stolicy i za\u0142o\u017cyciel liptowskiej ga\u0142\u0119zi rodu Rakowskich. Maj\u0105tek uzyska\u0142 po wymieraj\u0105cej rodzinie Szczawnickich (\u0160tiavnick\u00fdch) za swoje us\u0142ugi Kr\u00f3lowi Ferdynandowi I. Habsburgowi w jego walce o moc z Janem Zapolskim (J\u00e1nom Z\u00e1po\u013esk\u00fdm). We wskazanym okresie w XVI wieku Szczawniczk\u0119 zamieszkiwali wy\u0142\u0105cznie ziemianie zamieszkuj\u0105cy dwie kurie tholtowskie i szczawniczkowskie. Nie mieszkali tutaj \u017cadni poddani (oko\u0142o 1580 roku). Czyli o nieca\u0142e \u015bwier\u0107 wieku po\u017aniej, w 1600 roku mieszka\u0142y tutaj w cterech kuriach tylko ziemia\u0144skie rodziny. Jeszcze w 1818 roku by\u0142o tutaj 35 zemia\u0144skich posesji licz\u0105cych ponad 150 mieszka\u0144c\u00f3w. Osiedle przez ca\u0142e wieki nale\u017ca\u0142o do rodziny Szczawnickich, Tholtowc\u00f3w a od XVI wieku tak\u017ce do rodziny Rakowskowc\u00f3w. Obywatelstwo nieszlacheckie pojawia\u0142o si\u0119 w Szczawniczce tylko stopniowo, osiedle tworzy\u0142o razem z Wielk\u0105 Szczawnic\u0105 (Ve\u013ekou \u0160tiavnicou) i Zemianskou Ludrovou jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 administracyjn\u0105. Po\u0142\u0105czenie to przerwa\u0142o a\u017c do 1849 roku, kiedy od\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 Zemianska Ludrov\u00e1.<\/p>\n\n\n\n
\u0160tiavni\u010dka zosta\u0142a samodzieln\u0105 miejscowo\u015bci\u0105 a\u017c w 1888 roku. Jej obywatele zajmowali si\u0119 przewa\u017cnie rolnictwem, w gminie powsta\u0142a wielka posiad\u0142o\u015b\u0107 ziemia\u0144ska rodziny Rakowskich \u2013 jej siedziba \u2013 w zamku z lat 40. XIX wieku. Na pocz\u0105tku nowej Republiki Czechos\u0142owackiej, przed przeprowadzeniem pierwszej reformy rolnej, by\u0142 wielki maj\u0105tek ziemia\u0144ski czo\u0142owego habsburskiego legitymisty, polityka Austro-W\u0119gier Stefana Rakowskiego trzecim najwi\u0119kszym w Liptowie. Wed\u0142ug zapis\u00f3w katastralnych maj\u0105tek posiada\u0142 225 m\u00f3rg powierzchni ziemi uprawnych, 27 m\u00f3rg \u0142\u0105k i pastwisk oraz 3 morgi ziemi nieurodzajnej. W zwi\u0105zku z podzia\u0142em wielkiej posiad\u0142o\u015bci ziemia\u0144skiej w po\u0142owie 20. lat XX wieku powsta\u0142a bardzo napi\u0119ta sytuacja pomi\u0119dzy obywatelami miejscowymi Stefanem i Egonem Rakowskimi, kt\u00f3rzy za pomoc\u0105 \u015brodk\u00f3w prawnych orza przy u\u017cyciu mocy starali si\u0119 zabroni\u0107 by dosz\u0142o do podzia\u0142u ziemi.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u015bcielnoprawnie zostali obywatele Szczawniczki po\u0142\u0105czeni z ju\u017c wspominanym Ko\u015bcio\u0142em Wszystkich \u015awi\u0119tych na Kute, w 1812 roku w zwi\u0105zku z budow\u0105 nowego Ko\u015bcio\u0142a Wszystkich \u015awi\u0119tych na Strani we Villa Ludrovej powsta\u0142a nowa parafia rzymskokatolicka, kt\u00f3ra po\u0142\u0105czy\u0142a mieszka\u0144c\u00f3w Ludrovej i obu Szczawnic. Obywatele ko\u015bcio\u0142a Ewangelicko-Augsburskiego po wydaniu patentu tolerancyjnego przez cesarza austriackiego J\u00f3zefa II w 1781 roku nale\u017celi do kongregacji ko\u015bcio\u0142a w Wielkiej Paludzy (Ve\u013ekej Paludzi). Po 1873 roku nale\u017celi do kongregacji ko\u015bcio\u0142a Ewangelicko-Augsburskiego w Ru\u017comberku.<\/p>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Wszystkich \u015awi\u0119tych w Ludrovej na Kute znajdowa\u0142 si\u0119 pierwotnie w katastrze miasta, obywatele ko\u015bcio\u0142a nale\u017celi do miasta.<\/p>\n\n\n\n
Patronami ko\u015bcio\u0142a \u015bredniowiecznego byli Tholtowcy (w 1447 roku uzyskali od papie\u017ca pozwolenie na budow\u0119 kaplicy w Szczawnicy) i Rakowskowcy. Patronem nowego Ko\u015bcio\u0142a Wszystkich \u015awi\u0119tych na Strani zosta\u0142o miasto Ru\u017comberek.Mi\u0119dzy wspominanymi rodzinami i miastem powsta\u0142y liczne spory o patronat.<\/p>\n\n\n\n
Dzieci ze Szczawniczki najpierw odwiedza\u0142y szko\u0142\u0119 w wielkiej Szczawnicy, kt\u00f3ra istnia\u0142a ju\u017c na pocz\u0105tku XVII wieku. Do 1905-1907 roku dzia\u0142a\u0142a jako rzymskokatolicka szko\u0142a ludowa, p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a ona pa\u0144stwowa, poniewa\u017c w miejscowo\u015bciach \u017cy\u0142i obywatele r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144. Od 31.8.1947 istnia\u0142a w Szczawniczce jedna klasa pa\u0144stwowej szko\u0142y podstawowej mieszcz\u0105ca si\u0119 w budynku zamku Egona Rakowskiego. Po 1974 roku pomieszczenia te wykorzystywano dla potrzeb przedszkola.<\/p>\n\n\n\n
W lutym 1948 r. zosta\u0142o za\u0142o\u017cone w pomieszczeniach by\u0142ej szko\u0142y na Majeru MKN. W pomieszczeniach tych pracowali pracownicy a\u017c do 1970 roku, gdy zosta\u0142 zbudowany budynek szko\u0142y, przedszkola i komitetu narodowego. W 1978 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 budynku domu kulturalnego, w kt\u00f3rym zosta\u0142y zbudowane tak\u017ce biura KN. Budynek s\u0142u\u017c\u0105cy do licznych cel\u00f3w zosta\u0142 otwarty 29.11.1980. Po 1989 roku powsta\u0142a gmina Szczawniczka jako osoba prawnicza, kt\u00f3rej siedzib\u0105 jest Urz\u0105d Gminy w Szczawniczce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Obszar, na kt\u00f3rym le\u017cy dzisiejsza \u0160tiavni\u010dka by\u0142 osiedlony ju\u017c w czasach prehistorycznych. \u015awiadcz\u0105 o tym znaleziska archeologiczne z szerokiej okolicy \u2014 Ludrovskej …<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":551942,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","podujatia_lokalita":[326],"kategoria-zaujimavosti":[445],"obdobie":[324,325],"lrc-discount":[],"lrc-category":[],"class_list":["post-47341","attraction","type-attraction","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","lokalita-inny","category-attraction-czlonkowie","season-lato","season-zima-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction\/47341"}],"collection":[{"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction"}],"about":[{"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/attraction"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47341"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction\/47341\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/551942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/podujatia_lokalita?post=47341"},{"taxonomy":"category-attraction","embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-zaujimavosti?post=47341"},{"taxonomy":"season","embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/obdobie?post=47341"},{"taxonomy":"lrc-discount","embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lrc-discount?post=47341"},{"taxonomy":"lrc-category","embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lrc-category?post=47341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}