{"id":48206,"date":"2016-01-06T00:00:00","date_gmt":"2016-01-05T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.visitliptov.sk\/zaujimavosti\/lubela\/"},"modified":"2024-02-19T14:19:02","modified_gmt":"2024-02-19T13:19:02","slug":"lubela","status":"publish","type":"attraction","link":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/ciekawostka\/lubela\/","title":{"rendered":"\u013dube\u013ea"},"content":{"rendered":"<p>Najstarsza pisemna wzmianka o&nbsp;ju\u017c istniej\u0105cej wiosce pochodzi z&nbsp;1278 roku. W tym samym roku podarowa\u0142 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV Janowi Galicusowi, w\u0142a\u015bcicielowi Vl\u00e1ch, valonskiej narodowo\u015bci, maj\u0105tek le\u017c\u0105cy pomi\u0119dzy \u013dube\u013eou i Vlachmi, dot\u0105d nale\u017c\u0105cy do \u013dubeli.<\/p>\n<p>Do tego roku by\u0142 teren \u013dubele wy\u0142\u0105cznym maj\u0105tkiem kr\u00f3la Austro-W\u0119gier. Kr\u00f3l zostawi\u0142 sobie cz\u0119\u015b\u0107 lube\u013esk\u00fdch maj\u0105tk\u00f3w tak\u017ce w XIV i&nbsp;XV wieku. Maj\u0105tek ten nale\u017ca\u0142 do dworu zamkowego Grodu Liptowskiego. Po zaniku Liptowskiego grodu w 1474 roku zosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 kr\u00f3lewska \u013dubele do\u0142\u0105czona do maj\u0105tku grodu Likava. W okresie tym wspominana cz\u0119\u015b\u0107 gminy nosi\u0142a nazw\u0119 Kr\u00f3lewska (Kyral Lubele). Na pocz\u0105tku XVI wieku by\u0142o w Kr\u00e1\u013eovej \u013dubeli 6 ch\u0142opskich posiad\u0142o\u015bci, jedna posiad\u0142o\u015b\u0107 hejtmana oraz dwie posiad\u0142o\u015bci libertyn\u00f3w. Od \u015bredniowiecza by\u0142y tereny&nbsp; K\u013ea\u010dian, D\u00fabravy i \u013dubele przedmiotem zainteresowania bogatych g\u00f3rnik\u00f3w z&nbsp;okolicy Ba\u0144skiej Bystrzycy i Ba\u0144skiej Szczawnicy. W okresie tym w dolinie K\u013ea\u010dianky wydobywano przede wszystkim z\u0142oto. Od ko\u0144ca XVI wieku cz\u0119\u015b\u0107 \u013dubele we w\u0142aszczeniu ziemian nazywa\u0142a si\u0119 Zemianska \u013dube\u013ea (Lwbele Nymes, Nyemes Lwbele).<\/p>\n<p>Wydarzenia w Liptowie (kl\u0119ska g\u0142odowa, cholera) pod koniec XVI wieku i&nbsp;pocz\u0105tkiem XVII wieku spowodowa\u0142y spadek liczby mieszka\u0144c\u00f3w w tym regionie. W 1831 roku ca\u0142y Liptow oraz inne regiony Austro-W\u0119gier uchwyci\u0142a dot\u0105d&nbsp; niewidzian\u0105 epidemi\u0119 cholery. Ju\u017c przed powstaniem epidemii w Liptowie zosta\u0142o 15. lipca 1831 wydane wojew\u00f3dzkie ustanowienie , kt\u00f3re mia\u0142o ograniczy\u0107 rozpowszechnianie cholery. Epidemia cholera pojawi\u0142a si\u0119 w Liptowie poraz pierwszy 25 lipca 1831 r. i trwa\u0142a a\u017c do 15 stycznia 1832 r.. W \u013dubeli umar\u0142o wtedy&nbsp; 81 ludzi. Od po\u0142owy XIX wieku istnia\u0142a w &nbsp;\u013dubeli szko\u0142a rzymskokatolicka. Imiona nauczycieli z&nbsp;tego czasu nie s\u0105 znane. W 1900 roku zbudowano nowy drewniany budynek z&nbsp;jedn\u0105 klas\u0105 szko\u0142y. Pierwszym nauczycielem by\u0142 rolnik Adam Bubniak Dipko. P\u00f3\u017aniej by\u0142a szko\u0142a z&nbsp;trzema klasami a&nbsp;na jej czole sta\u0142 administrator-nauczyciel Ambr\u00f3z Luk\u00e1\u010d. Rzymskokatolicka szko\u0142a w \u013dubeli istnia\u0142a od 1945 roku, gdy zosta\u0142a przetransformowana na szko\u0142\u0119 pa\u0144stwow\u0105. Po powstaniu Republiki Czechos\u0142owackiej w 1918 roku dosz\u0142o tak\u017ce w \u013dubeli do du\u017cych zmian. W 1923 roku w gminie zorganizowano i&nbsp;zagrano pierwsze amaterskie przedstawienie teatralne. W 1924 roku obie gminy po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w jedn\u0105 gmin\u0119 polityczn\u0105 o&nbsp;nazwie \u013dube\u013ea. W 1932 roku powsta\u0142a w \u013dubeli ochotnicza stra\u017c po\u017carna. Jeszcze przed rozpocz\u0119ciem S\u0142owackiego powstania narodowego odesz\u0142a czteroosobowa grupa buntownik\u00f3w pod dowodzeniem Petra Kub\u00edka 9. augusta 1944 r. do obozu partyzanckiego&nbsp; pod Pra\u0161iv\u00fa a&nbsp;po\u017aniej zostali cz\u0142onkami brygady kapitana Jana N\u00e1lepku i&nbsp;pierwszej brygady czechos\u0142owackiej M. R. \u0160tef\u00e1nika. Po ust\u0105pieniu jednostek partyzanckich i&nbsp;wojennych w g\u00f3ry, byli mieszka\u0144cy gminy w bezpo\u015brednim kontakcie z&nbsp;oddzia\u0142em partyzanckim Kirov i&nbsp;czwart\u0105 brygad\u0105 partyzanck\u0105.<\/p>\n<p>Od stycznia 1945 roku zosta\u0142o w \u013dubeli umieszczonych 74 ewakuant\u00f3w ze Wschodniej S\u0142owacji. Po tym, jak w marcu 1945 roku partyzanci zaatakowali w gminie niemiecki patrol i&nbsp;zastrzelili dw\u00f3ch niemieckich \u017co\u0142nie\u017cy, dosz\u0142o nast\u0119pnie do represji. Oddzia\u0142y SS 24 marca 1945 r. otoczyli miejscowo\u015b\u0107. Najpierw j\u0105 bombardowano a&nbsp;nast\u0119pnie obsadzono. Niemieccy \u017co\u0142nie\u017ce zastrzelili 4 osoby, zapalili 6 dom\u00f3w i 19 budynk\u00f3w gospodarczych. Do oboz\u00f3w koncentracyjnych nakoniec odwleczono 31 os\u00f3b. Gmina zosta\u0142a wyzwolona 4 kwietnia 1945 roku przez armi\u0119 rosyjsk\u0105 oraz I&nbsp;Czechos\u0142owacki Korpus Armijny.<\/p>\n<p><span>Obecnie gmina liczy 1140 mieszka\u0144c\u00f3w i&nbsp;jest po\u0142\u0105czona z <\/span><strong>Liptowsk\u0105 cyklomagistral\u0105<\/strong><span>. Wioseczka le\u017cy w sercu regionu Liptow, dlatego jest st\u0105d wsz\u0119dzie blisko! Najcz\u0119\u015bciej wyszukiwane oraz najwi\u0119ksze parki rozrywki wodnej na S\u0142owacji \u2013 <\/span><strong>GINO PARADISE Be\u0161e\u0148ov\u00e1<\/strong><span> (tylko 8 km), <\/span><strong>AQUAPARK TATRALANDIA<\/strong><span> (16 km), <\/span><strong>AQUA-VITAL PARK Uzdrowisko L\u00fa\u010dky<\/strong><span> (15 km), o\u015brodki g\u00f3rskie i&nbsp;narciarskie <\/span><strong>JASNA Tatry Niskie<\/strong><span> (20 km) i <\/span><strong>Ru\u017comberek \u2013 Malin\u00f4 Brdo<\/strong> (22 km) oraz mn\u00f3stwo kolejnych atrakcji sportowych , historycznych i kulturalnych regionu jest w zasi\u0119gu r\u0119ki!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Najstarsza pisemna wzmianka o&nbsp;ju\u017c istniej\u0105cej wiosce pochodzi z&nbsp;1278 roku. W tym samym roku podarowa\u0142 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV Janowi Galicusowi, w\u0142a\u015bcicielowi &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":12278,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","podujatia_lokalita":[326],"kategoria-zaujimavosti":[445,590],"obdobie":[324,325],"lrc-discount":[],"lrc-category":[],"class_list":["post-48206","attraction","type-attraction","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","lokalita-inny","category-attraction-czlonkowie","category-attraction-obce-pl","season-lato","season-zima-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction\/48206"}],"collection":[{"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction"}],"about":[{"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/attraction"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48206"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/attraction\/48206\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/podujatia_lokalita?post=48206"},{"taxonomy":"category-attraction","embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-zaujimavosti?post=48206"},{"taxonomy":"season","embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/obdobie?post=48206"},{"taxonomy":"lrc-discount","embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lrc-discount?post=48206"},{"taxonomy":"lrc-category","embeddable":true,"href":"https:\/\/plannervisit.krasno.dev\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lrc-category?post=48206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}