Liptowskie droby to tradycyjny rodzaj kaszanki z nadzieniem ziemniaczanym, który jest przygotowywany starą rzemieślniczą metodą na Liptowie. Składa się z wyjątkowej, przyprawionej mieszanki ziemniaczanej ze skwarkami, cebulą i czosnkiem, którą faszeruje się jelita wieprzowe lub wołowe. Znajdziesz je w kartach dań dobrych restauracji, a także w wybranych sklepach, dzięki czemu możesz je wygodnie i w prosty sposób przygotować w domu, kiedy tylko masz na to ochotę. W 2021 r. Liptovské droby zostały zarejestrowane w systemie jakości Unii Europejskiej jako żywność z chronionym oznaczeniem geograficznym (ChOG).
Liptovské droby są od dawna ulubionym przysmakiem mieszkańców Liptowa na różnych uroczystościach, jarmarkach i świętach. Wszystko zaczęło się od przybycia ziemniaków na terytorium Słowacji. Ziemniaki zaczęto uprawiać na Liptowie w połowie XVIII wieku. Od tego czasu ludowo nazywane są švábka.
Katastrofalny nieurodzaj zboża w latach 1771-1773 przyczynił się do rozwoju uprawy ziemniaków, które stopniowo stały się jednym z głównych składników żywności ludności i zyskały miano „drugiego chleba”. Wyznaczony obszar geograficzny – Liptów zawsze był ważnym regionem uprawy ziemniaków na Słowacji, a jednocześnie był samowystarczalny w hodowli zwierząt gospodarczych, zwłaszcza świń i owiec. Optymalne wykorzystanie produktów ubocznych uboju było bardzo ważne z ekonomicznego punktu widzenia dla mieszkańców Liptowa.
Ludność na Liptowie żywiła się żywnością pochodzącą z kraju. Jedną z nich były ziemniaki, które jedzono same jako danie główne lub z różnymi dodatkami. Oprócz puree ziemniaczanego, haluszków i ciastek z ciasta ziemniaczanego popularnym przysmakiem stały się Liptowskie droby. Przygotowano je z tartych surowych ziemniaków, których uprawa na Liptowie odniosła sukces dzięki składowi gleby, warunkom klimatycznym i prostym warunkom ich uprawy.
Jedna z pierwszych pisemnych wzmianek o Liptowskich drobach pochodzi z czasopisma Zvesti z 1930 roku.
Jeden z pierwszych zachowanych przepisów na Liptowskie droby można znaleźć w książce „Słowacka ludowa książka kucharska na każdy stół” z 1944 roku.
Od 2021 r. Liptowskie droby stały się unikatem europejskim i mogą poszczycić się „tytułem” Chronionego Oznaczenia Geograficznego (CHZO), zarejestrowanego w systemie jakości Unii Europejskiej.
Komisja Europejska podkreśla wyjątkowość zarejestrowanych wyrobów regionalnych mówiąc: „Dzięki uznaniu Oznaczenia Geograficznego konsumenci mogą wyróżnić produkty wysokiej jakości i zaufać im”.
Charakterystyczna dla CHZO jest gwarancja pochodzenia i jakości produktu. W przypadku Liptowskich drobów wszystkie etapy procesu produkcyjnego muszą odbywać się na terenie Liptowa. Proces produkcji i jakość produktów są regularnie sprawdzane i dokumentowane.
Liptowskie droby to jeden z zaledwie 12 produktów z oznaczeniem CHZO na Słowacji. Ten fakt mówi wszystko. Minęło 5 długich lat, aby wysiłki i współpraca mieszkańców Liptowa przyniosły upragnione owoce.
Na początku, w 2016 roku powstało stowarzyszenie obywatelskie Liptowskie droby. Inicjatywa ta stopniowo nabierała siły i zbliżała do siebie coraz więcej osób. Udało się wybrać jednolitą formułę, pokonanie biurokratycznych przeszkód i wreszcie uzyskanie pożądanego Chronionego Oznaczenia Geograficznego.
Na Liptowie istnieją niezliczone przepisy na droby, ale w celu uzyskania CHZO wybrano ujednoliconą recepturę, która obowiązuje dla całego regionu. Receptura ta łączy w sobie tradycyjny smak i jakość zastosowanych składników, dlatego „droby nie są zawsze drobami”.
Ważne jest, aby nie zapomnieć o naszych korzeniach, naszej historii…
Ján Blcháč, pomyslodawca idei wprowadzenia CHZO
Rodzinna firma Štefan Tkáč GURMÁN jest regionalnym producentem tradycyjnych specjałów liptowskich. Tradycja firmy sięga 1965 roku. Jakość gwarantują uczciwie wyselekcjonowane słowackie składniki, o czym świadczy również fakt posiadania przez producenta znaku jakości SK.
Liptowska Spółka Spożywcza [słow. Liptovská potravinárska spoločnosť] działa na rynku od 2010 roku. Produkuje ziemniaki obrane, surowe i gotowane, pakowane próżniowo, w różnych kształtach. W portfolio produktów znajdują się również tradycyjne liptowskie przysmaki Liptowskie droby i Liptowskie šialence.
Produkt ma kształt cylindryczny o średnicy od 3 do 5 cm, długości od 10 do 25 cm i wadze od 100 do 300 g. Po wypełnieniu jelit do wymaganej długości, wiąże się je drewnianym patyczkiem. Jelita ściśle przylegają do nadzienia, które przygotowuje się z tartych ziemniaków, mielonych skwarek i cebuli na delikatną konsystencję oraz z przyprawami i czosnkiem. Po spożyciu są poddawane obróbce cieplnej poprzez pieczenie.
Proporcja ziemniaków w liptowskich drobach na 1 kg wynosi 75-85% wagi, skwarek 8-10% wagi, smalcu 5%, a soli nie więcej niż 1,7%. Konsystencja produktu jest miękka, powierzchnia gładka, lekko wilgotna i czysta. Kolor na powierzchni jest jasnoszary, a na przekroju jest szarożółty. Zapach i smak jest ziemniaczano-korzenny. Podroby liptowskie sprzedawane są po ugotowaniu i obróbce termicznej poprzez pieczenie przed bezpośrednim spożyciem.
Jak przygotować
Liptowskie droby można przygotować w domu na różne sposoby. Przygotuj je w prosty sposób w domu, kiedy tylko masz na to ochotę.
Nie trzeba się ich bać, wystarczy włożyć je do piekarnika lub chwilę podsmażyć na patelni.
Potrzebujesz:
✓ Pakowanie podrobów liptowskich
✓Smalec – smalec wieprzowy
✓ Papier do pieczenia
Podawać z dodatkami według własnego smaku:
✓ Kaputa kiszona
✓ Sałatka jarzynowa marynowana
✓ Ćwikła
✓ Papryka baranie rogi
✓ Chrzan
inne…
rozgrzać piekarnik do 160-170 °
przygotować blaszkę do pieczenia i papier do pieczenia
umieśić droby liptowskie na blaszcze do pieczenia i dobrze potrzeć smalcem
wstawić do piekarnika na program gorącego powietrza na 30-40 min.
według smaku można na koniec włączyć program grilla na 5-10 min.
Masz już wypróbowany i smaczny przepis na liptowskie droby? Podziel się nim ze światem i napisz do nas na: liptovskedroby@visitliptov.sk
Partneri
